← Alle artikelen & advies
Uit het productarchief

Krachtstroom bij licht en geluid: wat moet je vooraf weten?

Een grotere licht- of geluidsopstelling vraagt om een passend stroomplan. Alleen het aantal stopcontacten tellen is onvoldoende: aansluiting, verdeling, beveiliging en apparatuur moeten bij elkaar passen.

Dit bericht verscheen oorspronkelijk in 2012. Modelgegevens horen bij die periode. Leverbaarheid en ondersteuning kunnen veranderd zijn. Actueel aanbod vind je onder het artikel.

In dit artikel
  1. Eén fase en drie fasen
  2. Vermogen en stroom berekenen
  3. Maak een voedingsplan per fase
  4. Verdelers, kabels en bescherming
  5. Geen zelfbouw op basis van draadkleuren
  6. Verder met je opstelling

Bij grotere licht- en geluidsopstellingen is één stopcontact niet altijd genoeg. Een driefasenaansluiting kan de beschikbare voeding over meerdere fasen verdelen. Wat je werkelijk kunt aansluiten hangt echter af van de installatie, de verdeler, de beveiligingen en de opgenomen stroom van alle apparaten samen.

Eén fase en drie fasen

In een gebruikelijk 230/400V-net staat ongeveer 230 V tussen een fase en de nul. Tussen twee fasen staat ongeveer 400 V. Een daarvoor ontworpen verdeler kan van een geschikte driefasenaansluiting meerdere 230V-uitgangen maken. Een normaal 230V-armatuur wordt daarbij niet ineens een apparaat voor 400 V.

De term krachtstroom wordt in de praktijk ruim gebruikt. Vertrouw daarom niet op die term of op de kleur van een connector alleen. Controleer welke spanning, stroom, aansluitwijze en beveiligingen op de locatie werkelijk beschikbaar zijn. Een Perilex-aansluiting is bijvoorbeeld geen universeel bewijs voor één specifieke verdeling van fasen en nul.

Vermogen en stroom berekenen

Bij een eenvoudige eenfasebelasting met een arbeidsfactor van ongeveer één geldt bij benadering P = U × I. Bij 230 V en 16 A hoort rekenkundig 3.680 W. Dat is geen universeel advies om iedere groep continu tot dat getal te belasten. Kabel, omgeving, beveiliging, inschakelstroom en andere aangesloten apparaten tellen mee.

Bij elektronische voedingen kan het werkelijke vermogen in watt afwijken van het schijnbare vermogen in VA. Gebruik bij de voedingsplanning daarom ook de opgegeven ingangsstroom en arbeidsfactor. Tel niet uitsluitend de wattages van LED-chips of het geadverteerde uitgangsvermogen van versterkers op.

Bij een evenwichtig belaste driefasenaansluiting kan het totale beschikbare vermogen aanzienlijk groter zijn dan op één fase. Maar een vrije capaciteit op fase twee verhelpt geen overbelasting op fase één. De verdeling van de afzonderlijke uitgangen moet dus bekend zijn.

Maak een voedingsplan per fase

Noteer ieder apparaat of iedere deelset, de opgenomen stroom, de gewenste uitgang en de fase waarop die uitgang is aangesloten. Neem ook mixers, computers, rookmachines en overige apparatuur mee. Een verwarmend effectapparaat kan elektrisch een andere belasting vormen dan een kleine lichtcontroller.

Houd rekening met het gelijktijdig inschakelen van voedingen en met eventueel toegestane doorlusbelasting. De maximaal toegestane keten kan door een connector of armatuur lager zijn dan door de groepsbeveiliging. Verdeel de installatie zodanig dat zowel de afzonderlijke takken als de voeding binnen hun voorwaarden blijven.

Verdelers, kabels en bescherming

Een geschikte verdeler moet bij de aansluiting en de toepassing passen. Beoordeel beveiliging, aardingsvoorziening, kabeldoorsnede, lengte, connectoren en gebruiksomgeving als één systeem. Een verloopstuk maakt een te zware belasting niet passend en voegt geen ontbrekende bescherming toe.

Bescherm kabels tegen verkeer en trekbelasting en controleer verbindingen vóór gebruik. Bij een buitenopstelling zijn ook vocht, ondergrond en plaatsing van belang. Binnenapparatuur wordt niet automatisch buitenbestendig doordat de voedingsverdeler daarvoor wel geschikt is.

Geen zelfbouw op basis van draadkleuren

De beschermingsaarde en nul hebben eigen functies; de nul mag niet als beschermingsaarde worden gebruikt. Oude installaties kunnen afwijkende of foutieve kleuren bevatten. De uitvoering moet worden vastgesteld en gecontroleerd, niet afgeleid uit één foto van de stekker.

Laat aansluitingen, verdeling en eventuele wijzigingen door een daarvoor deskundige persoon beoordelen. Deze uitleg helpt je de juiste gegevens voor een productie verzamelen; ze is geen bedradingsschema of toestemming om een onbekende installatie zelf om te bouwen. Een compleet voedingsplan voorkomt bovendien dat je op locatie pas ontdekt dat de aangeboden aansluiting niet past.

Verder met je opstelling

Bekijk kabels en aansluitingen. Voor een specifieke combinatie kun je je vraag aan J&H voorleggen.